ÇİFT KUTUPLU TRANSİSTÖR (BJT)

[Ortak-Emetör(CE) Öngerilimlemeli Transistörün İncelenmesi] [Ebers-Moll ve BJT Modelleme] [BJT'li Eş Evirici Devresi]

Anahtarlama Elemanı Olarak Transistör (BJT Evirici):
[<<<Geri] [-Ana Sayfa-] [İleri>>>]

BJT Evirici devresinde yük kapasitansının şarjı

Bu bölümde JAVA Apleti vardır. Apleti oynatabilmek için Google Chrome Tarayıcınızın "Extensions" kısmından CheerpJ eklentisinin çalıştırılması gerekir.

[-CheerpJ Applet Runner -]

[Free Source Code-1]

[Free Source Code-2]

[Free Source Code-3]

[Free Source Code-4]

Apletin Programlanması

Transistor yük kapasitansının dolmasının canlandırılmasında aşağıdaki denklemden yararlanılmıştır:
Vc(t) = VCC - (VCC - Vçıkış)e-t/T
Burada;

Vc(t): Kondansatörün zamanla değişen dolma gerilimini,
VCC : Kaynak gerilimini (bu örnek için 5V),
Vçıkış : Transistörün girişi '1' durumundayken çıkış gerilimi,
t: Şarj olma zamanını,
T: Transistörün zaman sabitesini (tau) gösterir. Transitör çıkışı için zaman sabitesi,
            RC x C'dir. C: 'Farad' cinsinden yük kapasitansı değeridir.

t, 5T'ye eşit olduğunda çıkış yaklaşık olarak VCC değerine ulaşır. Apletin programlanmasında ise e-t/T ifadesinde yer alan -t/T yerine 250 uzunluğunda bir döngü içerisinde 0.02'lik adımlarla artan 'zaman' isimli bir değişken kullanılmıştır. Döngü 250. değerini aldığında zaman = 250 x 0.02 = 5T olmaktadır. Böylece çıkış VCC değerine yaklaşmıştır. Döngünün uzatılması suretiyle hassasiyet artırılabilir.

BJT evirici devresinin çıkış geriliminin hesaplanmasında izlenen yol şu şekildedir:

Vçıkış = VCC - IC x RC            Burada, IC = IB x Beta'dır. Devre için kabul edilen beta değeri (akım kazancı) 100'dür.
IB = (Vgiriş - 0.7)/RB'dir.

Ancak çıkış gerilimi farzedilen transistör saturasyon geriliminin altına düştüğünde Vçıkış şu şekilde hesap edilmiştir:

örneğimizdeki devre için VCEsat (doyum gerilimi) 0.3 Volt olarak kabul edilmiştir. Bu noktadan sonra devre doyuma girmektedir. Eğer RB ve RC direnç değerleri devreyi daha fazla doyuma sokacak şekilde değiştirilirse,
VCEsat şu şekilde hesap edilir:

[<<<Geri] [-Ana Sayfa-] [İleri>>>]