| [-Ana Sayfa-] |
|
||||
|---|---|---|---|---|
|
GENEL BİLGİ
Kondansatörler eletrik enerjisini depolamak amacıyla kullanılan devre elemanlarıdır. Karşılıklı duran ve aralarında fiziksel bir temas olmayan iki ayrı plaka ve plakalara bağlı iki ayrı iletken telden oluşurlar. Ayrıca plakalar arasında yalıtkan bir malzeme bulunur. İletken teller aracılığıyla bu plaka uçlarında potansiyel fark oluşturulduğunda (Bir üreteç aracılığıyla) plakalardan biri pozitif (+) yükle, diğeri negatif (-) yükle iyonize olur. Böylece plakaların arasında elektrik alanı oluşur. Plakaların yüzeyinde zamanla elektrik yükleri toplanmaya başlar. Plakaların yüzeyinde toplanan yük miktarı kondansatörün kapasitesiyle ve kondansatör plakaları arasındaki potansiyel farkla doğru orantılıdır. Bu durum Formül-1'de matematiksel olarak gösterilmiştir. q = C x V Formül-1
Burada; Kondansatör kapasitesi plakaların yüzey alanı ve plakalar arasındaki mesafeyle ilişkilidir. Ayrıca plakalar arasındaki yalıtkan maddenin yalıtkanlık özelliği de kondansatörün kapasitesini etkiler. 1 nolu animasyonda plakaların kondansatör kapasitesi üzerindeki etkisi canlandırılmıştır. Animasyonu dikkatlice inceleyerek plakaların etkisinin hangi yönde gerçekleştiğini anlamaya çalışın. |
||||
|
|
||||
|
AYARLI KONDANSATÖRLER
Ayarlı kondansatörlerin kapasitesi belirli bir değer aralığı boyunca değiştirilebilir. Ayarlı kondansatörler 'Trimmer' ve 'Varyabl' olmak üzere iki çeşittir. Varyabl kondansatör 'Varaktör' adıyla da anılır. Trimmer kondansatör tornavida yardımıyla ayarlanır, bunun için kapasitenin özel durumlarda ayarlandıktan sonra sabit bırakıldığı yerlerde kullanılır. Örneğin radyo vericilerinde hangi frekanstan yayın yapılması isteniyorsa frekans ayarlanır ve trimmer sabit bırakılır. Varaktörler yaygın olarak büyük güçlü yüksek frekans devrelerinde kullanılır. Bu kondansatörlerin yapısında bulunan dönebilir plakalar aracılığıyla kondansatör kapasitesi ayarlanabilir. Ayarlı kondansatörlerin başlıca kullanım alanları şöyledir (Başka kullanım alanı olup olmadığını araştırın):
|
||||
|
|
||||
|
KONDANSATÖR ÇEŞİTLERİ
Kullanım yerlerine ve üretim malzemelerine göre farklı türlerde kondansatörler vardır.
|
||||
|
KONDANSATÖRÜN DC DEVREDE ÇALIŞMASI
3 nolu animasyonda kondansatörün bir elektrik devresinde kullanımı incelenmiştir. Devrede 10V'luk DC sabit gerilim kaynağı, 100kohm'luk sabit direnç ve 100uF'lık kondansatör kullanılmıştır. Bunların yanında koyu siyah renkle gösterilen birde anahtar vardır. Anahtarı devreyi iletime sokacak şekilde kapadığınızda elektrik akımı oluşur. ışte bu esnada kondasatör zamanla akımı toplamaya başlar. Akımı topladıkça kondansatör gerilimi yükselir. Kondansatör gerilimi yükseldikçe direnç gerilimi düşer. Direnç gerilimi düştükçe devreden geçen akım azalır. Zamanla tüm gerilim kondansatör üzerinde toplanır ve devreden akım geçmemeye başlar. Anahtarı, devreyi gerilim kaynağından kesecek şekilde kapatırsanız, bu sefer kondansatör bir gerilim kaynağı gibi davranır. Kondansatör üzerindeki gerilim direnç üzerinde gözükür. Zamanla kondansatör boşalır ve devre akımı azalmaya başlar. Yukarıda anlatılanlar çok kısa sürede gerçekleşir. Bu örnek kondansatörün DC gerilim altında açık devre gibi davrandığını göstermektedir. Diğer bir ifadeyle kondansatörler DC gerilim altında çok kısa süre iletimde kalır ardından kesime gider. |
||||
|
| ||||
| [-Ana Sayfa-] |