[-Ana Sayfa-]

BOBİNLER

GENEL BİLGİ
Bobinler iletken bir telin 'nüve' denilen bir malzeme üzerine sarılmasıyla elde edilirler. Tel ardışık şekilde ve belli bir çapta sarılır.Teller birbiri üzerine sarılırken kısa devre oluşmaması için yalıtılırlar. Nüve malzemesi yerine hava da olabilir. Bobinler de kondansatörler gibi elektrik enerjisini depolayabilme özelliğine sahiptir. Ancak bunu farklı bir şekilde yaparlar. Kondansatörlerde elektrik enerjisi iki plaka arasında oluşan elektrik alanıyla tutulur. Bobinlerdeyse sargılar arasında oluşan manyetik alan şeklinde tutulur.

Resim-1: (A) Toroid Bobin (B) Silindirik Bobin

Bobinlerin elektriksel değeri 'endüktans' olarak adlandırılır ve birimi 'Henry' dir. Bobin endüktansını etkileyen bazı etkenler vardır. Telin sargı çapı, sargı sayısı, kalınlığı ve telin üzerine sarıldığı nüvenin fiziksel özelliği bobin endüktansını etkiler.

1 nolu animasyonda bobinin içerisine giren bir nüve'nin bobin endüktansına etkisi gösterilmiştir. Nüvenin hareketine göre bobin endüktansının nasıl değiştiğine dikkat edin. Elbette kullanılan nüvenin fiziksel özelliği çok etkilidir. Nüve olarak kullanılan malzemenin manyetik iletkenlik denen bir elektriksel özelliği vardır. Manyetik iletkenliği yüksek olan bir malzeme bobin endüktansını yükseltir. Animasyon aynı zamanda ayarlı bobinlerin çalışma prensibini göstermesi açısından da önemlidir.

Animasyon-1:Bobin endüktansının değişimi
BOBİNDE ELEKTRİKLENME
Bobinler ilginç elektriksel özelliklere sahip devre elemanlarıdır. Jeneratör, dinamo gibi elektrik üretiminde kullanılan cihazların yapılarında bulunur. Bobinin içerisine kendi etrafında manyetik alan çizgileri üreten mıknatıs gibi bir malzeme sokulacak olursa bobin içerisinde elektrik akımı oluşur. Oluşan bu elektrik akımı çok küçük akım değişimlerini görebilmek için kullanılan 'Galvonometre' denen cihaz yardımıyla farkedilebilir. 2 nolu animasyonu dikkatlice inceleyin. Mıknatısın kuzey kutbu (N) yönünde ya da güney kutbu (S) yönünde hareket etmesi durumunda akımın hangi yönde ve ne şiddetle oluştuğuna dikkat edin.
Animasyon-2:Bobinde elektriklenme
BOBİN ÇEŞİTLERİ
Sabit Bobinler
Resim-2: Küçük bir bobinin karıncayla karşılaştırılması
Resim-3: Renk bantlı bobinler
[-Ana Sayfa-]